همه چیز درباره مشمشه 2020

مشمشه چیست؟

مقدمه:

مشمشه از بیماری های مشترک انسان و حیوان است که اغلب تک سمی هارا مبتلا میسازد.این بیماری از طریق باکتری گرم منفی به نام بورخولدریا مالئی (burkholderia mallei)منتقل شده و بسیار مسری می باشد.مشمشه سبب آسیب و ایجاد عفونت در مجاری تنفسی فوقانی و ریه، ایجاد عفونت و ضایعات پوستی، تب، لرز، میالژی، اسهال، حساسیت به نور، سرفه و ریزش ترشحات چرکی از بینی می شود.

شکل1: ایجاد عفونت پوستی در اسب مبتلا به مشمشه

ﻃﻲ ﺟﻨﮓ ﺟﻬﺎﻧﻲ اول ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر آﻟﻮده ﻛـﺮدن ﺗﻌـﺪاد زﻳـﺎدي از اﺳﺐ ﻫﺎ و ﻗﺎﻃﺮﻫﺎي روﺳﻴﻪ از ﺑﻮرﺧﻮﻟﺪرﻳﺎﻣﺎﻟﺌﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪ  و ﺑﻪ ﻧﺤﻮ ﻣﻮﺛﺮي ﻣﻮﺟﺐ ﺗﻮﻗﻒ ﺳﭙﺎه روس ﻫـﺎ ﺷـﺪ. ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻣﻮارد اﻧﺴﺎﻧﻲ ﺑﻴﻤﺎري ﻃﻲ ﺟﻨﮓ ﺟﻬﺎﻧﻲ اول و ﺑﻌـﺪ از آن در روﺳﻴﻪ اﻓﺰوده ﺷﺪ و ژاﭘﻨﻲ  ﻫﺎ ﻧﻴﺰ ﺑﻮرﺧﻮﻟـﺪرﻳﺎﻣﺎﻟﺌﻲ  را  ﺑـﻪ ﻣﻨﻈﻮر آﻟﻮده ﻛﺮدن اﺳﺐ ﻫـﺎ، ﺷـﻬﺮوﻧﺪان و زﻧـﺪاﻧﻴﺎن ﭼﻴﻨـﻲ در ﺟﻨﮓ ﺟﻬﺎﻧﻲ دوم اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮدﻧﺪ.  ﺷﻮروي ﺳﺎﺑﻖ از اﻳـﻦ  ﻋﺎﻣـﻞ ﺟﻬﺖ ﭘﻴﺸﺒﺮد ﻣﻘﺎﺻـﺪش در اﻓﻐﺎﻧـﺴﺘﺎن در ﺳـﺎل1980 ﺳـﻮد ﺟﺴﺖ. اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه ﻧﻴﺰ از اﻳﻦ ﻗﺎﻓﻠـﻪ، ﻋﻘـﺐ ﻧﻤﺎﻧـﺪه و ﻋﺎﻣـﻞ ﺑﻴﻤﺎري ﻣﻮرد ﺑﺤﺚ را ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻚ ﺟﻨﮓ اﻓﺰار ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻚ ﺑﺎﻟﻘﻮه ﻣﻮرد ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻗﺮار داده اﺳﺖ. ﺑﻮرﺧﻮﻟﺪرﻳﺎﻣﺎﻟﺌﻲ  را در ﻃﺒﻘﻪ ﺟﻨﮓ ﺑﻨﺪي    اﻓﺰارﻫـﺎي ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳـﻚ، ﺟﺰو  ارﮔﺎﻧﻴﺴﻢ  ﻫﺎي ﮔﺮوه دوم ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪي ﻛﺮده اﻧﺪ. از وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎي اﻳﻦ ﮔﺮوه آن  اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺎ ﺳﻬﻮﻟﺖ ﻧﺴﺒﻲ اﻧﺘﺸﺎر ﻣﻲ ﻳﺎﺑﻨﺪ، ﺑﻴﻤﺎري ﺑﺎ ﺷﺪت ﻣﺘﻮﺳﻂ  و ﻣﺮگ و ﻣﻴﺮ ﭘﺎیینی ﺑﻪ ﺑﺎر ﻣـﻲ آورﻧـﺪ و ﻧﻴـﺎز ﻣﺒﺮﻣﻲ ﺑﻪ اﻗﺪاﻣﺎت ﺗﺸﺨﻴﺼﻲ ﺧﺎص و ﻧﻈﺎرت ﺑﻌﺪي دارﻧﺪ. ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻋﺪم وﺟﻮد ﺗﺴﺖ ﻫﺎي ﺗﺸﺨﻴﺼﻲ ﺳﺮﻳﻊ، ﻋﻼﻳﻢ ﺑﺎﻟﻴﻨﻲ ﻣﺘﻤﺎﻳﺰ ﻛﻨﻨﺪه و دوره ﻛﻤﻮن ﻛﻮﺗﺎه اﻳﻦ ﻋﺎﻣﻞ ﻫﻤﭽﻨﺎن ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻚ ﺧﻄﺮ ﺟﺪي ﻣﻄﺮح ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ. ﺑﻪ ﻋﻼوه واﻛﺴﻨﻲ   ﺑﺮ ﻋﻠﻴﻪ اﻳﻦ ﻋﺎﻣﻞ وﺟﻮد ﻧﺪارد و اﻳﻤﻨﻲ در ﭘﻲ اﺑﺘﻼ ﺑﻪ آن اﻳﺠﺎد ﻧﻤﻲ ﺷـﻮد و ﻧﻴﺰ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ ﻛﻪ در ﻣـﻮرد درﻣـﺎن آن ﻣﻮﺟـﻮد اﺳـﺖ، ﺑﺮاﺳـﺎس ﻳﺎﻓﺘﻪ های  in vivo ﻣﺘﻘﻦ ﻧﻤـﻲ ﺑﺎﺷـﺪ. ﻟـﺬا ﺳـﺎﻣﺎﻧﺪﻫﻲ ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎي ﻣﺮاﻗﺒﺘﻲ در     ﮔـﺰارش ﺳـﺮﻳﻊ اﻳـﻦ ﺑﻴﻤـﺎري و اﻧﺠـﺎم اﻗﺪاﻣﺎت ﭘﻴﺸﮕﻴﺮاﻧﻪ اﻫﻤﻴﺖ ﺑﻪ ﺳﺰاﻳﻲ می ﻳﺎﺑﺪ.

چکیده

مشمشه بیماری باکتریایی مسری و کشنده ای است که در تک سمی ها شایع بوده و بین انسان و دام مشترک است. توسط باکتری بورخولدریا مالئی ایجاد شده و علائمی مانند عفونت های پوستی و ریوی، زخم در سطح پوست و ایجاد چرک، تب و لرز و … را ایجاد می کند.برای پیشگیری از آن واکسن تجاری در دسترس نیست ولی در درمان آن یکسری از آنتی بیوتیک ها می توانند موثر واقع شوند. در ادامه مطلب موارد گفته شده به تفصیل توضیح داده خواهد شد.

باکتری بورخولدریا:

باکتری بورخولدریا مالئی باسیل گرم منفی، هوازی، ﻏﻴﺮﻣﺘﺤـﺮك، ﻓﺎﻗـﺪﻛﭙــﺴﻮل و ﺑــﺪون اﺳــﭙﻮر  است که در گذشته در جنس سودوموناس قرار گرفته بود، اما بعداً با مطالعه ی تفاوت در سکانس نوکلئوتیدی ژن 16S rRNA تفاوت در ساختمان اسیدهای چرب و لیپید دیواره ی باکتری به جنس جدید  و مستقل بورخولدریا تغییر یافت. ﻛﻠـﻮﻧﻲ های این ﺑـﺎﻛﺘﺮي، اﻧـﺪازه  ﻫـﺎي ﻣﺘﻔﺎوﺗﻲ داﺷﺘﻪ، ﻣﺮﻃـﻮب، درﺧـﺸﺎن، ﺑـﺪون ﻫﻤـﻮﻟﻴﺰ و ﻫـﻮازي اﺟﺒﺎري ﻣﻲﺑﺎﺷﻨﺪ.

مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری ها (CDC) بورخولدریا مالئی را به دلیل ویژگی های خاص نظیر توان انتقال  از طریق آئروسل، فقدان واکسن مناسب و مقاومت ذاتی به بسیاری از  آنتی بیوتیک ها، در رده B عوامل تهدید زیستی قرار داده است.

شکل2:تصویر میکروسکوپی باکتری بورخولدریا مالئی

بروز بیماری در اسب و علائم آن:

ﺳﻴﺮ بروز ﺑﻴﻤﺎري در اﺳﺐ ﻣﺰﻣﻦ ﺑﻮده،  در ﺣﺎﻟﻲ  ﻛـﻪ در   ﻗـﺎﻃﺮ و  اﻻغ ﺗﻘﺮﻳﺒﺎ ﻫﻤﻴﺸﻪ ﺣﺎد اﺳﺖ. دوره ﻛﻤﻮن آن در اﺳﺐ  ﻫﺎ از ﭼﻨﺪ روز ﺗﺎ ﭼﻨﺪ ﻣﺎه ﻣﺘﻐﻴﺮ ﺑﻮده و اﻏﻠﺐ ﺑﻴﻦ 2 ﺗﺎ 6 ﻫﻔﺘﻪ اﺳﺖ . ﺑﻴﻤﺎري در اﺳﺐ ﺑﻪ ﺻﻮرت آﻫﺴﺘﻪ ﭘﻴﺸﺮﻓﺘﻪ و ﺑﻪ ﻓﺮم ﻣﺰﻣﻦ ﺗﻈﺎﻫﺮ ﻣﻲ ﻳﺎﺑـﺪ. ﻋـﻮد ﺑـﺎﻟﻴﻨﻲ و ﺣﺘـﻲ ﻣﺮگ اﺳﺐ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻣـﺎه ﻫـﺎ  ﺗـﺎ  ﺳـﺎل ﻫـﺎ ﺑﻌـﺪ از ﻳـﻚ دوره ﻧﻬﻔﺘﮕﻲ ﻃﻮﻻﻧﻲ، ﺑﻪ ﺧﺼﻮص ﺑﻌﺪ از ﻫﺮ اﺳﺘﺮﺳﻲ ﻛـﻪ ﻣﻨﺠـﺮ ﺑـﻪ اﻓــﺰاﻳﺶ درﺟــﻪ ﺣــﺮارت ﺷــﻮد(ﻣﺜــﻞ ﺑﻴﻤــﺎري ﻫــﺎي ﻋﻔــﻮﻧﻲ،  ﺳﻮارﻛﺎري، ﺟﺎﺑﺠﺎﻳﻲ، ﻛﺎرزﻳﺎد، ﺗﻐﺬﻳﻪ ﻧﺎﻣﻨﺎﺳﺐ و  واﻛـﺴﻴﻨﺎﺳﻴﻮن) رخ دﻫﺪ. ﺗﻐﻴﻴﺮﻓﺼﻞ از زﻣﺴﺘﺎن ﺑﻪ ﺑﻬﺎر و ازﺗﺎﺑﺴﺘﺎن ﺑﻪ ﭘﺎﻳﻴﺰ ﻧﻴﺰ ﺑﺎ ﻋﻮد ﻫﻤﺮاه اﺳﺖ.

راه اﺻﻠﻲ ورود ﻋﺎﻣﻞ ﻋﻔﻮﻧﻲ در اﺳﺐ، از راه دﻫﺎن اﺳت. اﻳﺠﺎد و ﻳﺎ ﻋﻮد ﻋﻔﻮﻧﺖ ﺑﺎ ﻋﻼﻳﻤﻲ ﭼﻮن ﺗﺸﻨﮕﻲ، ﺗﺐ، ﻟﺮز، اﻓﺘـﺎدﮔﻲ ﺳـﺮ، ﺗﺎﻛﻴﻜﺎردي، ﺗﺎﻛﻲﭘﻨﻪ، ﻛـﺎﻫﺶ وزن، ﺧـﺸﻜﻲ ﻣﻮﻫـﺎ و ﺳـﺴﺘﻲ و ﺑﻲ ﻣﻴﻠﻲ در ﺣﺮﻛﺖ ﻫﻤﺮاه اﺳﺖ. اﻧـﺪام و ﻣﻔﺎﺻـﻞ ﻣﻤﻜـﻦ اﺳـﺖ ﻣﺘﻮرم ﺷﻮﻧﺪ.

مشمشه در اسب را می توان به چهار شکل پوستی ، ریوی ، بینی و بدون علامت طبقه بندی کرد.

مشمشه پوستی ممکن است در اثر آسیب پوستی ایجاد شود یا ممکن است به دلیل تظاهرات ثانویه فرم تنفسی باشد. شامل گره ، چرک و زخم است که در هر قسمت از بدن رخ می دهد اما بیشتر روی پاها مشاهده می شود. این گره ها معمولاً به صورت زنجیری در طول رگ های لنفاوی ظاهر می شوند. در ابتدا ، ضایعات به صورت گره ای تظاهر می یابند که تمایل به تجزیه و ایجاد زخم هایی مانند دهانه حفره دارندکه ارگانیسم مبتلا به مشمشه را به شدت آغشته به مواد چرکی ضخیم و چسبناک مایل به زرد می کند. به اینها معمولاً لوله های فارسی (farcy)گفته می شود. همانند سایر عفونت های باکتریایی ، مشمشه نیز لکوسیتوز نوتروفیل در اسب آلوده ایجاد می کند. همچنین ، عفونت B. mallei احتمالاً به دلیل فعالیت اریتروپوئیتیک مغز استخوان، باعث کم خونی شدید می شود.

شکل3:ایجاد ضایعات پوستی در اسب مبتلا به مشمشه

شکل ریوی  مشمشه در اسب شایع ترین تظاهرات بالینی بیماری است. مشخصه آن تشکیل گره های گرد ، خاکستری ، محکم و محصور شده در سراسر بافت ریه است. سرفه و تب شدید منعکس کننده برونکوپنومونی کامل است که فرم حاد را مشخص می کند. در کالبد گشایی ، بسیاری از ضایعات ریوی ، گره های گرانولوماتوز شیری مجزا هستند که دارای یک مرکز کازئونکروتیک با نوتروفیل های تحلیل رفته هستند.

 فرم مشمشه بینی به صورت گره یا زخم در مجاری هوایی فوقانی ظاهر می شود. این زخم ها معمولاً در قسمتهای تحتانی مخروطی و سپتوم غضروفی بینی دیده می شوند. وقتی گره ها پاره میشوند، ترشحات خونی مخاطی ظاهر می شود.

شکل حامل بدون علامت مشمشه بعد از یک دوره بیماری چند ماهه ایجاد می شود. اسب مبتلا بهبودی آشکاری پیدا می کند اما به عنوان یک بیماری پنهانی ادامه می یابد. با وجود اینکه تست مالین مثبت است اما هیچ ضایعه پوستی واضحی دیده نمی شود.

بروز بیماری در انسان و علائم آن:

پدیده عفونت زایی،پاتولوژی و پیشرفت بیماری در انسان مشابه اسب است. اشکال حاد و مزمن عفونت ها سال ها قبل از شناسایی درمان،شناخته شده بود. انجام آزمایشات متعدد بیان کرده بود که مرز بندی دقیق میان فرم حاد و مزمن بیماری وجود ندارد و مواردی از عفونت مزمن با علائم حاد مشاهده شده. فرم حاد بیماری بین 2 تا 4 هفته پیشرفت می کند که بیشتر شامل موارد ریوی و سپتیسمیک بیماری در فرم اولیه یا عود کننده می باشد. دوره کمون بیماری متغیر است. در تماس های پوستی-مخاطی علائم در عرض 3 تا5 روز بروز یافته در حالی که در موارد استنشاقی که اثری از تلقیح مستقیم یافت نمیشود این دوره بین 7 تا 21 روز است. علائم اغلب با تب، ضعف، بی حالی، میالژی، سردرد، آبریزش، تعریق، لرز و بدن درد آغاز می شود. بسته به راه ورود، بیماری به فرم های پوستی، ریوی، سیستمیک و مزمن بروز می کند.

شکل4:ایجاد عفونت و چرک در انسان مبتلا به مشمشه

راه های انتقال بیماری:

انتقال از اسب به اسب: اﺳﺐ  ﻫﺎي آﻟﻮده و ﻳﺎ ﺣﺎﻣﻠﻴﻨﻲ ﻛﻪ در ﻇـﺎﻫﺮ ﺳـﺎﻟﻢ ﻫـﺴﺘﻨﺪ و  از ﺑﻴﻤﺎري ﺟﺎن ﺳﺎﻟﻢ ﺑﺪر ﺑﺮده اﻧﺪ، ﻋﻤـﺪه  ﺗـﺮﻳﻦ ﻣﻨـﺎﺑﻊ ﻋﻔﻮﻧـﺖ ﺑـﻪ ﺷﻤﺎر ﻣﻲ آﻳﻨﺪ. ﻧﺤﻮه  اﻧﺘـﺸﺎر آﻟـﻮدﮔﻲ ﺑـﺪان ﺻـﻮرت اﺳـﺖ ﻛـﻪ آﺳﻴﺐ  ﻫﺎ و ﺿـﺎﻳﻌﺎت رﻳـﻮي (آﺑـﺴﻪ ﻣﺎﻧﻨـﺪ) ﭘـﺎره ﺷـﺪه و ﻋﺎﻣـﻞ ﺑﻴﻤﺎري ﺑﻪ درون ﺑﺮوﻧﺸﻴﻮل ﻫﺎ راه ﻳﺎﻓﺘﻪ و ﻣﻮﺟﺐ ﻋﻔـﻮﻧﻲ ﺷـﺪن ﻣﺠﺎري ﺗﻨﻔﺴﻲ ﻓﻮﻗـﺎﻧﻲ ﻣـﻲ ﮔـﺮدد ﻛـﻪ در ﻧﺘﻴﺠـﻪ ﺳـﺒﺐ دﻓـﻊ ارﮔﺎﻧﻴﺴﻢ از ﺑﻴﻨﻲ و دﻫـﺎن ﺧﻮاﻫـﺪ ﺷـﺪ.  ﻫﻤﺠـﻮاري راه  ﻋﻤـﺪه اﻧﺘﺸﺎر ﺑﻴﻤﺎري ﺑﻴﻦ اﺳﺐ ﻫﺎ ﻧﻤﻲﺑﺎﺷﺪ و اﻏﻠﺐ از ﻃﺮﻳﻖ ﺑﻠﻊ ﻣـﻮاد ﻏﺬاﻳﻲ آﻟﻮده ﺑﺎ ﻣﻨﺸﺎ ذﻛﺮ ﺷﺪه اﺗﻔﺎق ﻣﻲ اﻓﺘﺪ ﻛﻪ در اﻳﻦ زﻣﻴﻨـﻪ آﺑﺸﺨﻮرﻫﺎي ﻣﺸﺘﺮك آﻟﻮده و  رفتار هایی چون پوزه مالی نقش به سزایی خواهند داشت.به علاوه ترشحات پوستی اسب های بیمار بسیار مسری است. تماس مستقیم پوست با پوست آلوده و وسایل تیمار (مانند غشو) میتواند ایجاد بیماری پیشرونده نماید. همچنین انتشار بیماری از راه استنشاقی نیز تحت شرایط طبیعی نادر میتواند اتفاق بیافتد.

انتقال از اسب به انسان: ﺑﻴﻤﺎري در اﻧﺴﺎن ﺑﻪ دﻧﺒﺎل ﺗﻤﺎس ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺑﺎ ﺣﻴﻮاﻧﺎت آﻟـﻮده ﻳـﺎ ﺗﻤـﺎس  ﺑـﺎ ﺑﺎﻓﺖ   ﻫﺎي آﻧﻬﺎ ﻣﻨﺘﻘﻞ ﻣﻲﺷﻮد . ﻋﺎﻣﻞ ﺑﻴﻤﺎري از ﻃﺮﻳﻖ آﺋﺮوﺳﻞ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺿﺎﻳﻌﺎت ﭘﻮﺳﺘﻲ ﻳﺎ ﻣﺨﺎط ﻣﻠﺘﺤﻤﻪ، دﻫﺎن ﻳﺎ ﺑﻴﻨﻲ وارد ﺑﺪن ﻣﻲﺷﻮد . ﺗﻤﺎس ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﭘﻮﺳﺖ ﺑﺎ ﭘﻮﺳﺖ آﻟـﻮده و وﺳـﺎﻳﻞ ﺗﻴﻤﺎر، اﮔﺮ ﭼﻪ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺧﻄﺮآﻓﺮﻳﻦ ﺑﺎﺷﺪ ﻟـﻴﻜﻦ ﺑـﻪ ﻧﺪرت اﻳﺠﺎد ﺑﻴﻤﺎري ﭘﻴﺸﺮوﻧﺪه ﻣﻲ ﻛﻨﺪ.

انتقال از انسان به انسان: اﻧﺘﻘﺎل اﻧﺴﺎن ﺑـﻪ اﻧـﺴﺎن نادر است. موارد تک گیر در دامپزشکان، اسب سواران و کارکنان آزمایشگاه اتفاق می افتد. دو مورد انتقال جنسی و مواردی در خانواده ای که از بیمار مراقبت کرده اند گزارش شده است.

روش تشخیص بیماری:

ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﻋﺎﻣﻞ  ﺑﻴﻤﺎري  ﺑﺎ ﺗﻬﻴﻪ اﺳﻤﻴﺮ از  ﺗﺮﺷﺤﺎت ﺗﺎزه ﺿﺎﻳﻌﻪ و رﻧــﮓ  آﻣﻴــﺰي ﮔــﺮم ، ﺑﺮرﺳــﻲ ﻣﻮرﻓﻮﻟﻮژﻳــﻚ آن و رؤﻳــﺖ ﻛﭙﺴﻮل، اﻧﺠﺎم ﻛـﺸﺖ، ﺗﻠﻘـﻴﺢ ﺑـﺎﻛﺘﺮي در ﻫﺎﻣـﺴﺘﺮ، ﮔﺮﺑــﻪ و خوکچه ﻫﻨــﺪی، انجام polymerase chain reaction و real-time PCR روی نمونه های بافتی و ترشحات امکان پذیر است. تست مالئین(mallein test)، تست بالینی حساس و اختصاصی بررسی افزایش حساسیت ضد Burkholderia mallei است. تست های complement fixation و enzyme-linked immunosorbent assays و AGID و CIE و IFA و ELISA و CFT وHA از جمله تست های سرولوژیک قابل اعتماد و دقیق تشخیصی هستند . تست آگلوتیناسیون rose bengal plate نیز از روش های سرولوژیک آن است.

روش تست مالئین: در این آزمایش از مالئین که از کشت عصاره میکروب مشمشه در محیط یویون تهیه و در گلیسرین نگهدارى می شود استفاده می کنند. به این طریق که یک دهم سیسی از مالئین رقیق شده در آب فنیکه پنج در هزار را در خارج پلک پائین چشم چپ اسب در قسمت وسط به فاصله چند میلی متر پائین تر از لبه پلک به طور داخل جلدى تزریق می نماید. در صورتی که تزریق درست انجام شود، برجستگى به اندازه یک عدس به وجود می آید. نتیجه تست بعد از 48 ساعت قرائت می شود. در روز قرائت تست در صورتی که هیچگونه واکنشى در چشم حیوان به وجود نیاید، نتیجه تست منفى و اگر چناچه تورم همراه با پرخونى در مخاطات چشم دیده شود حیوان مشکوک و در صورتی که علاوه بر تورم و پرخونى ریزش از چشم و ترشحات نسبتاً  غلیظ و زردرنگ از بینى مشاهده شود حیوان بیمار تلقى شده و باید از سایرین جدا و در اسرع وقت اعدام شود. آزمون مالین در موارد حاد و مزمن 92٪ پیش بینی مثبت و در موارد پیشرفته 96٪ پیش بینی مثبت دارد.

شکل5:روش انجام تست مالئین

تست AGID:

از آزمون AGID به عنوان آزمایش غربالگری برای تشخیص مشمشه با موفقیت استفاده شده است. عیب اصلی این آزمایش این است که مقدار زیادی آنتی بادی (یک تیتر≥ 1: 128) برای تولید خطوط رسوبات قابل مشاهده لازم است. تست AGID در موارد بالینی بیماری سریع ، ارزان و دقیق است و نتایج در طی 48 ساعت در دسترس است.

آزمون ضد ایمونوالکتروفورز(CIE):

ضد ایمونو الکتروفورز بر اساس اصل پراکنده ایمنی اصلاح شده توسط رانش الکتروفورتیک آنتی ژن و آنتی بادی به سمت یکدیگر است. این آزمایش در حال حاضر برای تشخیص آنتی بادی در سرم اسبهای آلوده استفاده می شود. این تست سریع ، ساده ، اقتصادی و مناسب برای غربالگری تعداد زیادی سرم است.

آزمایش آنتی بادی فلورسنت(IFA):

روش IFA برای تشخیص مشمشه توسعه یافته است. از 53 قاطر طبیعی که تحت تأثیر قرار گرفتند ، 47 مورد IFA مثبت بودند. نتیجه گیری شد که IFA برای تشخیص مشمشه سریع و ساده است. همچنین ، IFA بین آنتی ژن های B. mallei و آنتی ژن های باکتری های دیگر که به راحتی توسط CFT اشتباه گرفته می شوند ، تفاوت قائل می شود.

سنجش مرتبط با آنزیم (ELISA):

در یک مطالعه مقایسه ای که در عراق انجام شد ، 125 سرم اسب توسط ELISA ، CFT ، AGID و HA آزمایش و با نتایج کشت مقایسه شد. نتایج نشان داد که ELISA 100٪ موارد بالینی تأیید شده اسب با مشمشه را به درستی شناسایی کرده است ، در حالی که آزمایش های اخیر تنها 9/90٪ واکنش مثبت نشان می دهد. بنابراین ، آزمایش ELISA می تواند به طور معمول به عنوان یک آزمایش تشخیصی بسیار حساس برای مشمشه پذیرفته شود.

روش درمان بیماری:

اﻳﻦ ﺑﺎﻛﺘﺮي ﺑﻪ آﻧﺘﻲ   ﺑﻴﻮﺗﻴﻚ   ﻫﺎي ﻣﺘﻌﺪدي از ﺟﻤﻠﻪ آﻣﻴﻨﻮﮔﻠﻴﻜﻮزﻳﺪﻫﺎ، ﺗﺘﺮاﺳﻴﻜﻠﻴﻦﻫﺎ، ﺳﻮﻟﻔﻮﻧﺎﻣﻴﺪﻫﺎ، ﺗﺮي ﻣﺘﻮﭘﺮﻳﻢ، اﻳﻤﻲ ﭘـﻨﻢ،ﺳـﻔﺘﺎزﻳﺪﻳﻢ، ﭘﻴﭙﺮاﺳﻴﻠﻴﻦ،  ﺳﻴﭙﺮو ﻓﻠﻮﻛﺴﺎﺳﻴﻦ، داﻛﺴﻲﺳﻴﻜﻠﻴﻦ، انروفلوکساسین، اریترومایسین ، آمپی سیلین و جنتامایسین ﺣﺴﺎس است و  ﺑﻪ ﭘﻨﻲ ﺳﻴﻠﻴﻦ و اﺳﺘﺮﭘﺘﻮﻣﺎﻳﺴﻴﻦ ﻣﻘﺎوم اﺳﺖ. درﻣﺎن ﺧـﻮراﻛﻲ ﺑـﺎ آﻣﻮﻛﺴﻲﺳﻴﻠﻴﻦ – ﻛﻼوﻧﻴﻚ اﺳﻴﺪ، داﻛﺴﻲ ﺳـﻴﻜﻠﻴﻦ و ﺗـﺮي ﻣﺘـﻮﭘﺮﻳﻢ-ﺳﻮﻟﻔﺎﻣﺘﻮﻛﺴﺎزول ﺑﻪ ﻣﺪت ﻃﻮﻻﻧﻲ(60 تا 150 روز) ﺟﻬـﺖ ﺑﻴﻤـﺎري ﻟﻮﻛﺎﻟﻴﺰه ﺗﻮﺻﻴﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ. در ﻣﻮارد ﺷﺪﻳﺪ و  ﺳﭙﺘﻴﻚ ﺑﻴﻤﺎري، درﻣﺎن  ﺑﻪ ﺻﻮرت  ﺗﺰرﻳﻘﻲ اﺳﺖ. درﻣﺎن ﻫﺎي ﺣﻤﺎﻳﺘﻲ در ﺑﻴﻤﺎران سپتیسمیک و درﻧﺎژ ﻋﻔﻮﻧﺖ ﻫﺎي ﻟﻮﻛﺎل از ﺟﻤﻠـﻪ اﻗـﺪاﻣﺎت درﻣـﺎﻧﻲ  ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ.

واکسیناسیون:

ﺳﻴﺘﻮﻛﺎﻳﻦ های ﭘﻴﺶاﻟﺘﻬﺎبی (proinflammatory) ﻧﻘـﺶ اﺳﺎﺳـﻲ در اﻳﺠﺎد اﻳﻤﻨﻲ ﺑﺮ ﻋﻠﻴﻪ ﻋﻔﻮﻧﺖ ﻫﺎي بورخولدریا دارﻧﺪ. ﺗﻮﻣـﻮر ﻧﻜـﺮوزﻳﺲ فاکتور(TNF)ﻧﻘــﺶ ﻣﺤــﺎﻓﻈﺘﻲ ﻋﻤــﺪه اي در ﻋﻔﻮﻧــﺖ ﻫــﺎي بورخولدریایی داﺷﺘﻪ وآﻧﺘﻲ        ﺑﺎدي ﺿﺪ آن ﺳﺒﺐ ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ  ﻧـﺴﺒﺖ  ﺑﻪ اﻳﻦ ﻋﻔﻮﻧﺖ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ. ﮔﺎﻣﺎ اﻳﻨﺘﺮﻓﺮون ﺣﺘﻲ در دوز ﻛﻢ، ﻧﻘﺶ ﻣﺤـﺎﻓﻈﺘﻲ ﻣﻬﻤـﻲ در اﻳـﻦ ﻋﻔﻮﻧـﺖ  ﻫـﺎ دارد ﺗـﺎﻛﻨﻮن واﻛﺴﻦ اﻧﺴﺎﻧﻲ ﺑﺮاي اﻳﻦ ﻋﻔﻮﻧﺖ ﻛﺸﻒ ﻧﺸﺪه اﺳﺖ.

تركيب واكسن رسمي و سولفاديازين در درمان اسب هاي مبتلا به مشمشه موثر است. تجویز یک دوز واکسن اتوژن ، به علاوه یک ترکیب تریمتوپریم-سولفونامید در دوز روزانه 20 میلی گرم بر کیلوگرم وزن بدن به مدت یک ماه ، روند بیماری را در اسب هایی که ضایعات بالینی دارند ، به میزان قابل توجهی تغییر داده است. اسب هایی که ضایعات پیشرفته دارند معمولاً نمی توانند به درمان پاسخ دهند. در مناطقی که بیماری بومی است ، آزمایش مالئین معمولاً به مدت 3 هفته باید انجام شود تا زمانی که همه عوامل واکنشی برداشته شوند. در حال حاضر توصیه می شود که روشهای آزمایش و کنترل مالئین باید به طور همزمان انجام شوند. برداشتن یا جدا كردن همه اسبهای آلوده ، پرورش پوست كره اسب به صورت جداگانه و تمیز كردن و ضد عفونی كامل محیط می تواند به كنترل بیماری كمك كند. تمام موارد مثبت باید خاتمه یابد.

واکسن تجاری علیه مشمشه در دسترس نیست. با این حال ، ممکن است استفاده از یک واکسن تولید داخلی از اهمیت برخوردار باشد. در مناطق بومی ، برخی از دامپزشکان، واکسیناسیون همه ی کره ها در 6 ماهگی را توصیه می کنند. واکسن ها سپس 3 هفته بعد و سپس در فواصل 6 ماهه پس از آن تکرار می شوند. واکسن B. mallei کشته شده نتایج محافظتی خوبی را نشان داده است.

پیشگیری از بروز یا انتشار بیماری:

شناسایی حیوان آﻟﻮده ﻣﻬﻢ ﺗﺮﻳﻦ راه ﺟﻠﻮﮔﻴﺮي از اﻧﺘﺸﺎر ﺑﻴﻤﺎري اﺳﺖ وﻛﻠﻴﻪ ﻣﻮارد  ﺑﺮوز ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻓﻮري ﺑﻪ اﻃـﻼع ﻣﻘﺎﻣـﺎت ﺑﻬﺪاﺷﺘﻲ رﺳﺎﻧﺪه ﺷﻮد. در ﺻﻮرت ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﻣﺸﻤـﺸﻪ،  اﻗـﺪاﻣﺎت ﻛﻨﺘﺮﻟﻲ ﺷﺎﻣﻞ ﻗﺮﻧﻄﻴﻨﻪ ﻛﻠﻴﻪ ﺣﻴﻮاﻧﺎت ﻣﺒﺘﻼ و  در ﺗﻤﺎس، اﻧﺠـﺎم ﺗﺴﺖ ﻫﺎي ﺗﺸﺨﻴﺼﻲ در ﺣﻴﻮاﻧﺎت ﺑﺎ ﻋﻼئم ﻣـﺸﻜﻮك و ارزﻳـﺎﺑﻲ ﺣﻴﻮاﻧﺎت ﺳﺎﻟﻢ و ﺟﺪاﺳﺎزي آﻧﻬﺎ در ﺻﻮرت ﺗﺴﺖ ﻣـﺎﺋﻴﻦ ﻣﺜﺒـﺖ  ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ. ﺣﻴﻮاﻧﺎت ﺑﻴﻤﺎر و ﻳﺎ ﺑﺎ ﺗﺴﺖ ﻣﺎﻟﺌﻴﻦ ﻣﺜﺒـﺖ ﺑﺎﻳـﺪ ﻛﺸﺘﻪ ﺷﻮﻧﺪ. ﺣﻴﻮاﻧﺎت ﺑﺎ ﺗﺴﺖ ﻣﻨﻔﻲ ﻛﻪ در ﻣﻌﺮض ﺑﻮده اﻧﺪ، به مدت   2ﺗﺎ 3ﻫﻔﺘﻪ ﺑﺎﻳـﺪ اﻳﺰوﻟـﻪ ﺑﺎﺷـﻨﺪ. آﺧـﻮر و اﺳـﺘﺒﻞ ﻣﺤـﻞ ﻧﮕﻬﺪاري ﺑﺎﻳﺪ ﺳﻮزاﻧﺪه ﺷﻮد. ﺗﻤـﺎم وﺳـﺎﻳﻞ در ﺗﻤـﺎس ﺑـﺎ ﺣﻴﻮان آﻟﻮده ﺑﺎﻳﺪ ﺿﺪﻋﻔﻮﻧﻲ ﺷﻮﻧﺪ. ﺗﻤﺎم اﻓﺮاد اﻧﺴﺎﻧﻲ در ﺗﻤﺎس در ﻛﻞ دوره ﺣﻴﺎت ﺧـﻮد در  ﺧﻄـﺮ اﺑﺘﻼ ﺑﻪ ﺑﻴﻤﺎري ﻫﺴﺘﻨﺪ و ﺑﺎﻳﺪ در ﻫﺮ ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﺑﻪ ﭘﺰﺷﻚ ﺑﻪ د ﻟﻴﻞ ﺑﻴﻤﺎري ﺗﺐ  دار اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع را ﻣﺘﺬﻛﺮ ﺷـﻮﻧﺪ. در  ﻣـﻮرد    ﻧﻴـﺎز ﺑـﻪ آﻧﺘﻲ  ﺑﻴﻮﺗﻴﻚ ﭘﺮوﻓﻴﻼﻛﺴﻲ ﭘﺲ از ﺗﻤـﺎس اﺧـﺘﻼف ﻧﻈـﺮ   وﺟـﻮد دارد و اﻏﻠﺐ ﺗﻮﺻﻴﻪ نمی ﺷﻮد.

نتیجه گیری:

با توجه به مشترک بودن بیماری بین انسان و دام ها و کشنده بودن آن معقول به نظر میرسد که همواره در پیشگیری از ابتلای دام ها به این بیماری بکوشیم. مثلا در صورت امکان، کره ها را از سن 6 ماهگی واکسیناسیون کنیم.در صورت مشکوک بودن یک یا چند راس اسب به بیماری آنها را از گله جدا کرده و تست های مورد نیاز برای تشخیص بیماری را انجام دهیم. در صورت منفی بودن تست ها، موارد مشکوک را 2 الی 3 هفته ایزوله کرده و در صورت مثبت بودن تست از آنتی بیوتیک درمانی استفاده می کنیم.اگر پاسخگو نبود بیماران در نهایت باید اعدام شوند و استبل محل نگهداری و وسایلی که با مورد مبتلا در تماس بوده اند کاملا ضد عفونی گردند.

منابع:

Glanders in horses: A review of the literature؛Falah Khalil Al-Ani, and Jerry Roberson

استفاده از آزمون لکه گذاری نقطه ای  با پیکره بورخولدریا مالئی برای تشخیص بیماری مشمشه در ایران؛سعید محمدحسینی، نادر مصوری، لیدا عبدالمحمدی خیاو

شناسایی و تعیین هویت مولکولی باکتری بورخولدریا مالئی جداشده از نمونه خون اسب مبتلا به مشمشه؛سجاد یزدان ستاد، نادر مصوری، کیوان تدین، ایرج مهرگان

ﻣﺮوري ﺑﺮ ﺑﻴﻤﺎري ﻣﺸﻤﺸﻪ، ﺗﻬﺪﻳﺪي دوﺑﺎره؛ دﻛﺘﺮ ﻣﺴﻌﻮد ﻣﺮداﻧﻲ، دکتر منیره کمالی

0 پاسخ به "همه چیز درباره مشمشه 2020"

ارسال یک پیام

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

درباره ما

بیستوری به منظور ارتقا سطح علمی در رشته دامپزشکی درسال 1398 تاسیس شد

طراحی شده توسط BISTURI TEAM

منوهای نصب در پنل مدیریت